Ενότητα: AI Act για μικρομεσαίες
AI Act άρθρο 50 και ν. 5321/2026: τι πρέπει να λέει κάθε chatbot από τον Αύγουστο του 2026
Από τις 2 Αυγούστου 2026, chatbots και φωνητικοί βοηθοί πρέπει να λένε από την αρχή ότι είναι AI, και οι ρεαλιστικές εικόνες από AI να φέρουν ετικέτα. Τι λέει το άρθρο 50 παράγραφο προς παράγραφο, τι προσθέτει ο ελληνικός νόμος, οκτώ συστήματα από οκτώ κλάδους, και ένας έλεγχος 60 δευτερολέπτων.
Σε αυτό το κείμενο
- Η «Μαρία» δεν είναι η Μαρία.
- Οι πέντε παράγραφοι που σας αφορούν, σε απλά ελληνικά.
- Πάροχος ή φορέας εφαρμογής;
- Μία πρόταση, στην αρχή.
- Οκτώ συστήματα, οκτώ κλάδοι.
- Ποιος ελέγχει στην Ελλάδα.
- Από το 2024 ως το 2028.
- Το πρόστιμο είναι το μικρότερο ρίσκο.
- Ελέγξτε τον βοηθό σας σε 60 δευτερόλεπτα.
- Συμμόρφωση από την πρώτη πρόταση.
- Ό,τι ρωτούν οι επιχειρήσεις για το άρθρο 50.
- Συνεχίστε εδώ
- Πηγές
Αυτό το άρθρο εξηγεί πώς διαβάζουμε και εφαρμόζουμε τους κανόνες. Δεν είναι νομική συμβουλή· για τη δική σας περίπτωση, μιλήστε με τον νομικό σας σύμβουλο ή τον υπεύθυνο προστασίας δεδομένων.
AI Act για μικρομεσαίες
Η «Μαρία» δεν είναι η Μαρία.
Παλιό άνοιγμα
Καλησπέρα, η Μαρία είμαι. Πώς μπορώ να σας βοηθήσω;
Νέο άνοιγμα
AI Καλησπέρα, είμαι ο ψηφιακός βοηθός του ξενοδοχείου, ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης. Για άνθρωπο της ρεσεψιόν, πατήστε «Άνθρωπος». Πώς μπορώ να βοηθήσω;
Φανταστείτε αυτό το πρώτο μήνυμα στο chat ενός ξενοδοχείου: ένα γυναικείο όνομα, μια φωτογραφία προσώπου, ένας ευγενικός τόνος. Πίσω από τη «Μαρία» δεν υπάρχει υπάλληλος· υπάρχει ένα γλωσσικό μοντέλο. Ο επισκέπτης δεν το ξέρει, και αυτό είναι πλέον το πρόβλημα.
Από τις 2 Αυγούστου 2026, το άρθρο 50 του ευρωπαϊκού κανονισμού για την τεχνητή νοημοσύνη (AI Act) ζητά να ξέρει ο συνομιλητής ότι μιλά με σύστημα AI, το αργότερο στην πρώτη επαφή. Η διόρθωση είναι μία πρόταση. Το δύσκολο είναι να ξέρετε ποια, πού, και σε ποια από τα συστήματά σας χρειάζεται.
Αυτό το άρθρο τα βάζει σε σειρά: τι λέει το άρθρο 50 παράγραφο προς παράγραφο, ποιος έχει την υποχρέωση, τι προσθέτει ο ελληνικός ν. 5321/2026, οκτώ συστήματα από οκτώ κλάδους με την πρόταση που χρειάζεται το καθένα, και ένας έλεγχος 60 δευτερολέπτων για το δικό σας.
Το κείμενο
Οι πέντε παράγραφοι που σας αφορούν, σε απλά ελληνικά.
Ο κανονισμός (ΕΕ) 2024/1689 ισχύει απευθείας σε όλη την ΕΕ. Το άρθρο 50 είναι το κομμάτι που αφορά σχεδόν κάθε επιχείρηση που χρησιμοποιεί AI απέναντι σε πελάτες. Δεν απαγορεύει τίποτα· ζητά να είστε ειλικρινείς για το τι μιλά στον πελάτη σας και τι του δείχνετε.
| Παράγραφος | Ποιον αφορά | Τι ζητά | Παράδειγμα | Από |
|---|---|---|---|---|
| 50(1) | Πάροχοι συστημάτων που μιλούν απευθείας με ανθρώπους | Το σύστημα σχεδιάζεται ώστε ο άνθρωπος να ενημερώνεται ότι μιλά με σύστημα AI, εκτός αν αυτό είναι προφανές για έναν εύλογα ενημερωμένο, παρατηρητικό και συνετό άνθρωπο, με βάση τις συνθήκες. | Chatbot στο site, φωνητικός βοηθός στο τηλέφωνο, βοηθός σε Viber ή WhatsApp, βοηθός χειριστή σε tablet. | 2 Αυγούστου 2026 |
| 50(2) | Πάροχοι συστημάτων που παράγουν συνθετικό ήχο, εικόνα, βίντεο ή κείμενο | Τα αποτελέσματα σημαίνονται σε μηχαναγνώσιμη μορφή, ώστε να εντοπίζονται ως τεχνητά. Εξαιρείται η απλή βοηθητική επεξεργασία που δεν αλλάζει ουσιωδώς το υλικό. | Εργαλεία δημιουργίας εικόνας, φωνής ή βίντεο. Η υποχρέωση είναι του παρόχου του εργαλείου, όχι της επιχείρησης που το χρησιμοποιεί· η επιχείρηση απλώς δεν αφαιρεί τη σήμανση. | 2 Αυγούστου 2026· για συστήματα που κυκλοφορούσαν ήδη, 2 Δεκεμβρίου 2026 |
| 50(3) | Φορείς εφαρμογής συστημάτων αναγνώρισης συναισθημάτων ή βιομετρικής κατηγοριοποίησης | Ενημερώνουν όσους εκτίθενται στο σύστημα, και επεξεργάζονται τα δεδομένα σύμφωνα με τον GDPR. | Η αναγνώριση συναισθημάτων στον χώρο εργασίας και στην εκπαίδευση απαγορεύεται ήδη από το άρθρο 5, εκτός από λόγους ιατρικούς ή ασφάλειας. Εμείς δεν τη χρησιμοποιούμε πουθενά. | 2 Αυγούστου 2026 |
| 50(4), εικόνα · ήχος · βίντεο | Φορείς εφαρμογής που δημιουργούν ή αλλοιώνουν περιεχόμενο που συνιστά deepfake | Δηλώνουν ότι το περιεχόμενο δημιουργήθηκε ή αλλοιώθηκε τεχνητά. Σε προφανώς καλλιτεχνικό, σατιρικό ή φανταστικό έργο, η δήλωση γίνεται με τρόπο που δεν χαλά το έργο. | Εικονική επίπλωση σε φωτογραφία πραγματικού διαμερίσματος· ψηφιακός προπονητής που περνά για άνθρωπος· κλωνοποιημένη φωνή του ιδιοκτήτη σε διαφήμιση. | 2 Αυγούστου 2026 |
| 50(4), κείμενο | Φορείς εφαρμογής που δημοσιεύουν κείμενο από AI για να ενημερώσουν το κοινό σε θέματα δημοσίου ενδιαφέροντος | Δηλώνουν ότι το κείμενο δημιουργήθηκε τεχνητά, εκτός αν πέρασε από ανθρώπινο έλεγχο και ένας άνθρωπος ή μια εταιρεία φέρει τη συντακτική ευθύνη. | Ένα ενημερωτικό κείμενο που γράφεται και δημοσιεύεται αυτόματα, χωρίς επιμέλεια. Αυτό το άρθρο, που το ελέγχει και το υπογράφει άνθρωπος με το όνομά του, δεν χρειάζεται ετικέτα. | 2 Αυγούστου 2026 |
| 50(5) | Όλους τους παραπάνω | Η ενημέρωση δίνεται με σαφή και διακριτό τρόπο, το αργότερο στην πρώτη αλληλεπίδραση ή έκθεση, και πληροί τις απαιτήσεις προσβασιμότητας. | Η δήλωση ακούγεται στη φωνή, διαβάζεται από αναγνώστη οθόνης, και δεν κρύβεται στους όρους χρήσης ή στο υποσέλιδο. | 2 Αυγούστου 2026 |
AI Act (Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1689), άρθρα 3, 5, 50, 113 · νομοθεσία
Δεύτερη ημερομηνία της 50(2): Jones Walker / Cooley, Αύγουστος 2026 · νομική ανάλυση
Τι είναι «deepfake» για τον κανονισμό
Εικόνα, ήχος ή βίντεο που δημιουργήθηκε ή αλλοιώθηκε με AI, μοιάζει με υπαρκτά πρόσωπα, αντικείμενα, τόπους, οντότητες ή γεγονότα, και θα φαινόταν ψευδώς αυθεντικό σε όποιον το βλέπει. Δεν χρειάζεται να δείχνει πολιτικό· μια «φωτογραφία» διαμερίσματος με έπιπλα που δεν υπάρχουν πληροί κι αυτή τον ορισμό, αν περνά για αληθινή.
AI Act, άρθρο 3 σημείο 60 · νομοθεσία
Η Επιτροπή έθεσε σε διαβούλευση σχέδιο κατευθυντήριων γραμμών για το άρθρο 50 τον Μάιο του 2026, και τον Ιούλιο έκρινε επαρκή τον Κώδικα Πρακτικής για τη σήμανση συνθετικού περιεχομένου. Όταν οριστικοποιηθούν οι οδηγίες, θα ενημερώσουμε αυτό το άρθρο και την ημερομηνία ελέγχου στην κορυφή.
Jones Walker, Αύγουστος 2026 · νομική ανάλυση
Ρόλοι
Πάροχος ή φορέας εφαρμογής;
Πάροχος
Φτιάχνει ή παραγγέλνει, και το βγάζει με το όνομά του.
Φορέας εφαρμογής
Το χρησιμοποιεί στη δουλειά του.
Ο κανονισμός μιλά για δύο ρόλους. Πάροχος είναι όποιος αναπτύσσει ένα σύστημα AI, ή το αναθέτει σε άλλον, και το διαθέτει ή το θέτει σε λειτουργία με το δικό του όνομα. Φορέας εφαρμογής είναι όποιος χρησιμοποιεί ένα σύστημα AI στο πλαίσιο της δουλειάς του.
Η υποχρέωση της πρώτης παραγράφου είναι του παρόχου: το σύστημα πρέπει να είναι φτιαγμένο ώστε να λέει ότι είναι AI. Αν αγοράζετε έναν έτοιμο βοηθό, ο προμηθευτής πρέπει να σας τον δίνει έτσι. Αν όμως παραγγείλετε έναν βοηθό και τον θέσετε σε λειτουργία με το όνομα της επιχείρησής σας, μπορεί να θεωρηθείτε κι εσείς πάροχος.
Η διάκριση μετράει για τη σύμβαση, όχι για τον πελάτη σας. Εκείνος βλέπει το δικό σας όνομα. Γι’ αυτό η σύμβαση πρέπει να γράφει ποιος εξασφαλίζει τη δήλωση AI, και ο βοηθός πρέπει να την κάνει, όποιος κι αν είναι τελικά ο πάροχος.
Όταν ένα σύστημα κυκλοφορεί με το δικό μας όνομα, το δηλώνουμε και είμαστε πάροχος, με τις υποχρεώσεις που αυτό φέρνει. Όταν το χτίζουμε για εσάς, η σύμβαση γράφει ρητά ποιος κάνει τι.
AI Act, άρθρο 3 σημεία 3 και 4 · νομοθεσία
Η διατύπωση
Μία πρόταση, στην αρχή.
Ο νόμος δεν δίνει έτοιμη διατύπωση. Αυτές είναι οι δικές μας, όπως τις παραδίδουμε. Λένε το ουσιώδες στα πρώτα δευτερόλεπτα, ακούγονται φυσικά, και δίνουν διέξοδο προς άνθρωπο.
Chat στο site νόμος
Γεια σας, είμαι ο ψηφιακός βοηθός της {επιχείρησης}, ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης. Για άνθρωπο, γράψτε «άνθρωπος» ή πατήστε το κουμπί από κάτω.
Τηλέφωνο νόμος
Γεια σας, μιλάτε με τον ψηφιακό βοηθό της {επιχείρησης}, ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης. Η κλήση ηχογραφείται για την εξυπηρέτησή σας. Για άνθρωπο, πείτε «άνθρωπο» ή πατήστε 0.
Viber ή WhatsApp νόμος
Όνομα λογαριασμού: «{επιχείρηση} · Ψηφιακός βοηθός (AI)». Πρώτο μήνυμα κάθε νέας συνομιλίας: «Γεια σας, εδώ ο ψηφιακός βοηθός της {επιχείρησης}, ένα σύστημα AI. Για άνθρωπο, γράψτε “άνθρωπος”.»
Αυτόματη απάντηση σε email νόμος
Αυτό το μήνυμα γράφτηκε αυτόματα από σύστημα τεχνητής νοημοσύνης. Ένας άνθρωπος της ομάδας μας θα σας απαντήσει έως {ημέρα}.
Η δήλωση γίνεται στη γλώσσα της συνομιλίας. Στο τηλέφωνο, όπου η γλώσσα δεν είναι γνωστή πριν μιλήσει ο καλών, η πρώτη φράση είναι δίγλωσση και περιέχει ήδη τη δήλωση.
Στο chat, μια ετικέτα «AI» μένει ορατή σε όλη τη συνομιλία, και διαβάζεται από αναγνώστες οθόνης.
Τι δεν κάνουμε ποτέ
- Ανθρώπινο όνομα και φωτογραφία προσώπου χωρίς τη λέξη «AI» δίπλα.
- Ψεύτικες καθυστερήσεις «πληκτρολόγησης» που μιμούνται άνθρωπο.
- «Μισό λεπτό να ρωτήσω τον συνάδελφο», όταν δεν υπάρχει συνάδελφος.
- Τη δήλωση μόνο στους όρους χρήσης ή στο υποσέλιδο.
- Δήλωση μόνο την πρώτη φορά, ενώ ο πελάτης επιστρέφει σε νέα συνομιλία μετά από μέρες.
Τα 4 και 5 είναι η δική μας ανάγνωση του άρθρου 50 παρ. 5 («σαφής και διακριτός τρόπος»)· τα 1 έως 3 είναι κανόνες Netex.
Σενάρια εφαρμογής
Οκτώ συστήματα, οκτώ κλάδοι.
Το άρθρο 50 δεν μοιάζει ίδιο σε ένα ξενοδοχείο και σε ένα εργοστάσιο. Ακολουθούν οκτώ συστήματα που συναντάμε σε ελληνικές επιχειρήσεις: τι πρέπει να λέει το καθένα, πού ισχύει η υποχρέωση, και πού όχι.
- Το σύστημα
- Βοηθός κρατήσεων στο site, σε πέντε γλώσσες.
- Ισχύει το άρθρο 50;
- Ναι · άρθρο 50 παρ. 1
- Τι λέει
- «Γεια σας, είμαι ο ψηφιακός βοηθός του ξενοδοχείου, ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης. Μπορώ να ελέγξω διαθεσιμότητα και τιμές· για τη ρεσεψιόν, πατήστε “Άνθρωπος”.»
- Προσοχή
- Η δήλωση αλλάζει γλώσσα μαζί με τον επισκέπτη. Η ετικέτα «AI» μένει στην κεφαλίδα του παραθύρου σε όλη τη συνομιλία.
- Κανόνας Netex
- Όταν ο βοηθός δεν ξέρει, το λέει, και περνά τη συζήτηση σε άνθρωπο μαζί με όλο το ιστορικό.
- Το σύστημα
- Φωνητικός βοηθός που απαντά στο τηλέφωνο και κλείνει ραντεβού.
- Ισχύει το άρθρο 50;
- Ναι · άρθρο 50 παρ. 1, και GDPR για την ηχογράφηση
- Τι λέει
- «Γεια σας, μιλάτε με τον ψηφιακό βοηθό του κτηνιατρείου, ένα σύστημα τεχνητής νοημοσύνης. Η κλήση ηχογραφείται για να κλείσουμε σωστά το ραντεβού σας. Για άνθρωπο, πείτε “άνθρωπο” ή πατήστε 0.»
- Προσοχή
- Ο βοηθός δεν κάνει διαλογή συμπτωμάτων και δεν δίνει συμβουλές. Κάθε επείγον περνά αμέσως σε κτηνίατρο.
- Κανόνας Netex
- Τα κρίσιμα στοιχεία (όνομα, τηλέφωνο, ημέρα και ώρα) διαβάζονται πίσω πριν από την επιβεβαίωση.
- Το σύστημα
- Βοηθός εξυπηρέτησης σε Viber και WhatsApp: πού είναι η παραγγελία, επιστροφές, αλλαγές.
- Ισχύει το άρθρο 50;
- Ναι · άρθρο 50 παρ. 1
- Τι λέει
- «Γεια σας, εδώ ο ψηφιακός βοηθός του {e-shop}, ένα σύστημα AI. Δώστε μου τον αριθμό παραγγελίας και θα σας πω πού βρίσκεται. Για άνθρωπο, γράψτε “άνθρωπος”.»
- Προσοχή
- Στις εφαρμογές μηνυμάτων δεν υπάρχει πάντα σταθερή ετικέτα. Γι’ αυτό το «AI» μπαίνει και στο όνομα του λογαριασμού: «{e-shop} · Ψηφιακός βοηθός (AI)».
- Κανόνας Netex
- Κάθε νέα συνομιλία, ακόμη και μετά από μέρες, ξεκινά ξανά με τη δήλωση.
- Το σύστημα
- Το AI γράφει σχέδια απαντήσεων στα email των πελατών· ο λογιστής τα διαβάζει, τα διορθώνει και τα στέλνει.
- Ισχύει το άρθρο 50;
- Συνήθως όχι για την παράγραφο 1: ο πελάτης μιλά με τον λογιστή, όχι με το σύστημα. Αν όμως οι απαντήσεις φεύγουν αυτόματα χωρίς έλεγχο, ναι.
- Τι λέει
- Στο email που στέλνει ο λογιστής, καμία δήλωση. Στην αυτόματη απάντηση εκτός ωραρίου: «Αυτό το μήνυμα γράφτηκε αυτόματα από σύστημα τεχνητής νοημοσύνης. Ο λογιστής σας θα απαντήσει έως {ημέρα}.»
- Προσοχή
- Το κριτήριο είναι ποιος μιλά στον πελάτη. Όταν άνθρωπος ελέγχει το κείμενο και το στέλνει, η ευθύνη και η φωνή είναι δικές του.
- Κανόνας Netex
- Κανένα αυτόματο μήνυμα με φορολογικό περιεχόμενο χωρίς έγκριση λογιστή.
- Το σύστημα
- Βοηθός χειριστή σε tablet δίπλα στη γραμμή, που απαντά από τα εγχειρίδια και το ιστορικό βλαβών.
- Ισχύει το άρθρο 50;
- Ναι · άρθρο 50 παρ. 1. Οι εργαζόμενοι είναι κι αυτοί άνθρωποι που μιλούν με το σύστημα. Μπορεί να είναι «προφανές» ότι πρόκειται για AI, αλλά δεν στηριζόμαστε σε αυτό.
- Τι λέει
- Πρώτη οθόνη: «Βοηθός AI. Απαντά από τα εγχειρίδια της μονάδας και δείχνει πάντα την πηγή. Για ασφάλεια και ρυθμίσεις μηχανών, ρωτήστε τον βαρδιάρχη.»
- Προσοχή
- Δεν μετρά την απόδοση των εργαζομένων και δεν αναγνωρίζει συναισθήματα· το δεύτερο απαγορεύεται στον χώρο εργασίας από το άρθρο 5.
- Κανόνας Netex
- Κάθε απάντηση δείχνει τη σελίδα του εγχειριδίου από την οποία προέρχεται, και η ομάδα εκπαιδεύεται πριν από την πρώτη χρήση.
- Το σύστημα
- Εικονική επίπλωση φωτογραφιών άδειων διαμερισμάτων με AI.
- Ισχύει το άρθρο 50;
- Ναι · άρθρο 50 παρ. 4, όταν η εικόνα περνά για πραγματική φωτογραφία του ακινήτου
- Τι λέει
- Ετικέτα πάνω στην εικόνα: «Εικονική επίπλωση με AI. Το διαμέρισμα πωλείται χωρίς έπιπλα.»
- Προσοχή
- Η αγγελία δείχνει και την πραγματική, άδεια φωτογραφία. Χωρίς ετικέτα, πέρα από τον AI Act, υπάρχει και θέμα παραπλανητικής διαφήμισης.
- Κανόνας Netex
- Η ετικέτα μπαίνει πάνω στην ίδια την εικόνα, ώστε να μη χάνεται όταν αναδημοσιεύεται. Ο ν. 5321/2026 απαγορεύει την αφαίρεση ετικετών διαφάνειας.
- Το σύστημα
- Φωνητικός βοηθός για κρατήσεις τραπεζιών τον Αύγουστο, όταν οι περισσότερες κλήσεις είναι στα αγγλικά.
- Ισχύει το άρθρο 50;
- Ναι · άρθρο 50 παρ. 1
- Τι λέει
- Πρώτη φράση, δίγλωσση: «Γεια σας, hello. Μιλάτε με τον ψηφιακό βοηθό κρατήσεων της ταβέρνας, ένα σύστημα AI· you’re speaking to our AI booking assistant.» Μετά, συνέχεια στη γλώσσα του καλούντος.
- Προσοχή
- Η δήλωση πρέπει να ακουστεί πριν από οτιδήποτε άλλο. Αν ο βοηθός περίμενε να καταλάβει τη γλώσσα, η πρώτη επαφή θα είχε ήδη γίνει χωρίς αυτή.
- Κανόνας Netex
- Η κράτηση επιβεβαιώνεται γραπτά, με SMS ή email, με τα ίδια στοιχεία που ειπώθηκαν.
- Το σύστημα
- Διαφημιστικό βίντεο όπου ένας ψηφιακός προπονητής, φτιαγμένος με AI, εξηγεί το πρόγραμμα.
- Ισχύει το άρθρο 50;
- Ναι · άρθρο 50 παρ. 4, αν το avatar μοιάζει με πραγματικό άνθρωπο και θα περνούσε για αληθινό. Αν χρησιμοποιεί το πρόσωπο ή τη φωνή υπαρκτού προπονητή, χρειάζεται επιπλέον η γραπτή του συναίνεση.
- Τι λέει
- Ετικέτα στο βίντεο από το πρώτο δευτερόλεπτο: «Ψηφιακός προπονητής, δημιουργημένος με AI.»
- Προσοχή
- Ένα ολοφάνερο κινούμενο σχέδιο δεν είναι deepfake. Ένα avatar που περνά για άνθρωπος είναι, και η ετικέτα πρέπει να φαίνεται. Στις οριακές περιπτώσεις, βάζουμε ετικέτα.
- Κανόνας Netex
- Δεν αφαιρούμε ποτέ τη μηχαναγνώσιμη σήμανση που βάζει το εργαλείο δημιουργίας.
Ελλάδα
Ποιος ελέγχει στην Ελλάδα.
Ο κανονισμός ισχύει απευθείας. Ο ελληνικός νόμος ορίζει ποιος τον εποπτεύει και προσθέτει μερικούς δικούς του κανόνες.
- Ο ν. 5321/2026 (ΦΕΚ Α΄ 114/20.07.2026) ορίζει την Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα ως αρχή εποπτείας της αγοράς για τις υποχρεώσεις διαφάνειας του άρθρου 50, για τις απαγορευμένες πρακτικές και για τα συστήματα υψηλού κινδύνου του Παραρτήματος ΙΙΙ. Είναι και το ενιαίο σημείο επαφής, με σύστημα καταγγελιών.
- Είναι η ίδια αρχή που εποπτεύει τον GDPR. Η ενημέρωση ότι μιλάτε με AI και η ενημέρωση για τα δεδομένα σας καλό είναι να γράφονται και να ελέγχονται μαζί.
- Η ΕΕΤΤ είναι η κοινοποιούσα αρχή: ορίζει και παρακολουθεί τους φορείς που αξιολογούν συστήματα υψηλού κινδύνου. Ένας βοηθός ρεσεψιόν δεν σας φέρνει σε επαφή μαζί της.
- Το μητρώο συστημάτων AI που προβλέπει ο νόμος αφορά φορείς του δημοσίου, όχι ιδιωτικές επιχειρήσεις. Δεν χρειάζεται να δηλώσετε πουθενά τον βοηθό σας.
- Η αφαίρεση ετικετών διαφάνειας από deepfakes απαγορεύεται.
- Οι παραβάσεις του AI Act καλύπτονται από την προστασία όσων τις αναφέρουν (ν. 4990/2022), και το προηγούμενο ελληνικό πλαίσιο για την AI στον ν. 4961/2022 καταργείται κατά το σχετικό κεφάλαιο.
Lawspot, 22.7.2026 · Taxheaven, ν. 5321/2026 · PwC Greece, Legal Flash · νομική ανάλυση
Χρονολόγιο
Από το 2024 ως το 2028.
- 1 Αυγούστου 2024 Ο AI Act (Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1689) τίθεται σε ισχύ. ισχύει
- 2 Φεβρουαρίου 2025 Ισχύουν οι απαγορευμένες πρακτικές (άρθρο 5) και οι διατάξεις για τον γραμματισμό AI (άρθρο 4). ισχύει
- 2 Αυγούστου 2025 Ισχύουν οι κανόνες για τα μοντέλα AI γενικού σκοπού και οι διατάξεις για τα πρόστιμα. ισχύει
- 20 Ιουλίου 2026 Δημοσιεύεται ο ν. 5321/2026 για την εφαρμογή του AI Act στην Ελλάδα. ισχύει
- Τέλη Ιουλίου 2026 Ο Κανονισμός (ΕΕ) 2026/1744 («Digital Omnibus») αναβάλλει τις υποχρεώσεις για τα συστήματα υψηλού κινδύνου, όχι τη διαφάνεια. ισχύει
- 2 Αυγούστου 2026 Ισχύουν οι υποχρεώσεις διαφάνειας του άρθρου 50. ισχύει
- 2 Δεκεμβρίου 2026 Λήγει η περίοδος χάριτος για τη μηχαναγνώσιμη σήμανση συνθετικού περιεχομένου, για συστήματα που κυκλοφορούσαν πριν από τις 2 Αυγούστου 2026 (υποχρέωση των παρόχων). έρχεται
- 2 Δεκεμβρίου 2027 Υποχρεώσεις για τα συστήματα υψηλού κινδύνου του Παραρτήματος ΙΙΙ: απασχόληση, εκπαίδευση, πιστοληπτική αξιολόγηση, βασικές υπηρεσίες. έρχεται
- 2 Αυγούστου 2028 Υποχρεώσεις για AI ενσωματωμένη σε προϊόντα (Παράρτημα Ι). έρχεται
Η αναβολή του 2026 αφορά μόνο τα συστήματα υψηλού κινδύνου. Οι υποχρεώσεις διαφάνειας του άρθρου 50 δεν μετατέθηκαν.
Jones Walker, Αύγουστος 2026 · νομική ανάλυση
Κυρώσεις
Το πρόστιμο είναι το μικρότερο ρίσκο.
Για παραβάσεις του άρθρου 50, ο κανονισμός προβλέπει πρόστιμα έως 15 εκατ. € ή 3% του παγκόσμιου ετήσιου κύκλου εργασιών, όποιο είναι μεγαλύτερο. Για μικρομεσαίες και νεοφυείς επιχειρήσεις ισχύει το χαμηλότερο από τα δύο.
AI Act, άρθρο 99 παρ. 4 και 6 · νομοθεσία
Στην Ελλάδα, την εποπτεία και τις καταγγελίες τις χειρίζεται η Αρχή Προστασίας Δεδομένων. Το πιο πιθανό σενάριο για μια μικρή επιχείρηση δεν είναι ένας έλεγχος από το πουθενά. Είναι ένας πελάτης που ένιωσε ότι τον κορόιδεψαν και ξέρει πια πού να το πει.
Και πριν από οποιαδήποτε αρχή, ο πελάτης έχει ήδη αποφασίσει. Ένας βοηθός που κρύβει ότι είναι AI χάνει την εμπιστοσύνη την πρώτη φορά που κάποιος θα το καταλάβει. Ένας βοηθός που το λέει από την αρχή δεν έχει τίποτα να κρύψει.
Αυτοέλεγχος
Ελέγξτε τον βοηθό σας σε 60 δευτερόλεπτα.
Αυτοέλεγχος
Επτά ερωτήσεις για το chatbot ή τον φωνητικό σας βοηθό. Απαντήστε για το σύστημα όπως λειτουργεί σήμερα, όχι όπως θα θέλατε.
Απαντήστε και στις επτά ερωτήσεις για να δείτε το αποτέλεσμα.
Τι να διορθώσετε
- Λέει ότι είναι AI στο πρώτο του μήνυμα ή στην πρώτη του φράση; Βάλτε τη δήλωση στην πρώτη πρόταση, πριν από οποιαδήποτε απάντηση. νόμος · άρθρο 50 παρ. 1 και 5
- Το λέει στη γλώσσα του συνομιλητή; Η δήλωση ακολουθεί τη γλώσσα της συνομιλίας· στο τηλέφωνο, η πρώτη φράση είναι δίγλωσση. η ανάγνωσή μας του άρθρου 50 παρ. 5 («σαφής τρόπος»)
- Μένει ορατή ετικέτα «AI» σε όλη τη συνομιλία, ή στο όνομα του λογαριασμού; Προσθέστε σταθερή ετικέτα στην κεφαλίδα του chat, ή το «(AI)» στο όνομα του λογαριασμού στις εφαρμογές μηνυμάτων. κανόνας Netex
- Μπορεί ο πελάτης να φτάσει σε άνθρωπο με ένα βήμα; Μία λέξη, ένα πλήκτρο ή ένα κουμπί: «άνθρωπος», 0, «Μιλήστε με άνθρωπο». κανόνας Netex
- Ενημερώνει για ηχογράφηση ή αποθήκευση της συνομιλίας, με σύνδεσμο στην πολιτική απορρήτου; Μία σύντομη φράση στην αρχή, και τα πλήρη στοιχεία γραπτώς: σκοπός, διάρκεια διατήρησης, δικαιώματα. νόμος · GDPR άρθρα 12–13
- Οι εικόνες, τα βίντεο και ο ήχος από AI που μοιάζουν αληθινά έχουν ορατή ετικέτα; Ετικέτα πάνω στο ίδιο το περιεχόμενο, όχι μόνο στη λεζάντα, και καμία αφαίρεση της σήμανσης που βάζει το εργαλείο. νόμος · άρθρο 50 παρ. 4
- Ξέρετε ποιος είναι ο πάροχος του συστήματος, και τι γράφει η σύμβαση για τη δήλωση AI; Ζητήστε γραπτά από τον προμηθευτή: ποιος είναι ο πάροχος, πού γίνεται η επεξεργασία, ποιος εξασφαλίζει τη δήλωση. νόμος · AI Act άρθρο 3 · GDPR άρθρο 28
Ο έλεγχος δεν αποθηκεύει και δεν στέλνει τίποτα. Δεν είναι νομική συμβουλή.
Netex
Συμμόρφωση από την πρώτη πρόταση.
- Κάθε AI Ρεσεψιόν που παραδίδουμε ανοίγει με τη δήλωση, έχει ετικέτα «AI» σε όλη τη συνομιλία και δρόμο προς άνθρωπο σε ένα βήμα. Για chat, από 390 €/μήνα + 2.500 € εγκατάσταση. AI Ρεσεψιόν →
- Για συστήματα που δεν χτίσαμε εμείς, το πακέτο Comply & Secure ελέγχει και διορθώνει δηλώσεις και ετικέτες του άρθρου 50, μαζί με βασικούς ελέγχους ασφαλείας. Ρωτήστε μας για το Comply & Secure →
- Εκπαίδευση της ομάδας σας: πώς δουλεύει το AI που χρησιμοποιείτε, πού κάνει λάθη, τι λέτε στους πελάτες. Εργαστήρια από 600 €.
Συχνές ερωτήσεις
Ό,τι ρωτούν οι επιχειρήσεις για το άρθρο 50.
Ένα chatbot με κουμπιά και έτοιμες απαντήσεις μετρά;
Εξαρτάται από το αν είναι «σύστημα AI» κατά τον κανονισμό, δηλαδή αν συνάγει από όσα του γράφετε πώς να απαντήσει. Ένα απλό δέντρο με κουμπιά και προκαθορισμένα κείμενα μάλλον δεν είναι. Ο πελάτης όμως δεν βλέπει τη διαφορά, γι’ αυτό συστήνουμε την ίδια διαφάνεια: μία πρόταση που λέει ότι μιλά με αυτόματο βοηθό, όχι με άνθρωπο.
Αρκεί να γράφει «Βοηθός AI» στον τίτλο του παραθύρου;
Ίσως, αφού ο κανονισμός εξαιρεί ό,τι είναι «προφανές». Δεν θα στηρίζαμε όμως τη συμμόρφωση σε αυτό. Ο τίτλος κρύβεται στο κινητό, δεν τον ανακοινώνουν πάντα οι αναγνώστες οθόνης, και στη φωνή δεν υπάρχει. Μία πρόταση στην αρχή της συνομιλίας λύνει το θέμα σε κάθε κανάλι.
Πρέπει να σημαίνω τα κείμενα που γράφει το AI;
Ο κανονισμός ζητά δήλωση για κείμενο από AI που δημοσιεύεται για να ενημερώσει το κοινό σε θέματα δημοσίου ενδιαφέροντος, εκτός αν το έλεγξε άνθρωπος που φέρει τη συντακτική ευθύνη. Μια περιγραφή προϊόντος που ελέγχει ο συντάκτης σας συνήθως δεν χρειάζεται ετικέτα. Μια ρεαλιστική εικόνα από AI, χρειάζεται.
Οι φωτογραφίες προϊόντων που φτιάχνει το AI θέλουν ετικέτα;
Αν μοιάζουν με αληθινή φωτογραφία του προϊόντος και θα περνούσαν για τέτοια, ναι: είναι περιεχόμενο που δημιουργήθηκε τεχνητά και μοιάζει αυθεντικό. Πέρα από το άρθρο 50, ισχύει και το δίκαιο του καταναλωτή: η εικόνα δεν πρέπει να δείχνει κάτι που το προϊόν δεν είναι.
Ποια αρχή ελέγχει στην Ελλάδα, και πού γίνεται καταγγελία;
Η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα. Ο ν. 5321/2026 την ορίζει αρχή εποπτείας της αγοράς για τη διαφάνεια του άρθρου 50 και ενιαίο σημείο επαφής, με σύστημα καταγγελιών. Είναι η ίδια αρχή με τον GDPR, γι’ αυτό η ενημέρωση για το AI και η ενημέρωση απορρήτου καλό είναι να γράφονται μαζί.
Ο προμηθευτής του chatbot είναι εκτός ΕΕ. Ισχύει για μένα;
Ναι. Ο κανονισμός εφαρμόζεται σε συστήματα που διατίθενται ή χρησιμοποιούνται στην ΕΕ, και σε επιχειρήσεις που τα χρησιμοποιούν μέσα στην ΕΕ, όπου κι αν βρίσκεται ο πάροχος. Για τα δεδομένα, ο GDPR ζητά επιπλέον σύμβαση επεξεργασίας με τον προμηθευτή και νόμιμη βάση για κάθε διαβίβαση εκτός ΕΕ.
Πηγές
- Κανονισμός (ΕΕ) 2024/1689 (AI Act), άρθρα 2, 3, 5, 50, 99, 113 · νομοθεσία
- Jones Walker, «Yes, August 2 still matters» (Αύγουστος 2026) · νομική ανάλυση
- Cooley, «EU AI Act transparency obligations take effect 2 August 2026» (3.8.2026) · νομική ανάλυση
- Lawspot, «Ν. 5321/2026: Δημοσιεύθηκε ο εθνικός νόμος για την εφαρμογή του AI Act» (22.7.2026) · νομική ανάλυση
- Taxheaven, ν. 5321/2026, άρθρο 21 · νομοθεσία
- PwC Greece, Legal Flash: New national framework for the implementation of the AI Act in Greece · νομική ανάλυση
- Ευρωπαϊκή Επιτροπή, κανονιστικό πλαίσιο για την AI · επίσημη πηγή
- Κανονισμός (ΕΕ) 2016/679 (GDPR), άρθρα 12, 13, 28 · νομοθεσία